1 жастағы баланың мәзірі: дұрыс әдеттерді дамытамыз

Сәби өмірінің алғашқы жылы артта қалды, ал алдымызда әлі қаншама толқынысты жаңалықтар тұр! Соның ішінде гастрономиялық жаңалықтар. ФрутоНяня балалар тағамының сарапшыларымен бірге 1 жастағы баланың мәзірін әзірлеп, сәбиге қандай тағамдарды ұсынуға болатынын және болмайтынын анықтаймыз.

1 жасар баланы немен тамақтандыруға болады: рацион

1 жасар баланың тамағы құрамы жағынан саналуан және теңгерімделген болуы тиіс. Оған өнімдердің барлық негізгі топтарының кіргені маңызды.

• Дәндер бала үшін құнды әрі саналуан тағам көзі болып табылады. 

Маманның пікірі

Сәбиге таныс консистенциясы біркелкі моно және полиқұрамдасты ботқалардан бөлек, рационды түрлендіру үшін тілімдер қосылған ботқаны енгізуге болады.

Нұсқалардың бірі банан, жүгері үлпектері мен құлпынай тілімдері қосылған ФрутоНяня сүтті мультидәнді ботқасыболып табылады. Бұл тек дәмді ғана емес, сондай-ақ пайдалы да: ботқа пребиотиктермен, дәрумендермен және минералдармен байытылған, бұл баланың сау өсіп-жетілуіне септігін тигізеді. Одан бөлек, ФрутоНяня ботқасы шайнау дағдыларының қалыптасуына жәрдемдеседі, бұл қатты тағамды енгізген кезеңде маңызды.

• Ашымалы сүт және сүт өнімдері. Сәбидің рационын түрлендіру үшін оларды саналуан түрде, соның ішінде басқа тағамдардың құрамында (сүтті ботқа, сүт құрамдасы қосылған езбе, көмештер және т.б.) ұсынуға болады.

• Ет және сорпалық өнімдер. Бір тәулікте сәби жеке ерекшеліктеріне қарай етті түрлі тағамдардың құрамында 100 г-ға дейін жей алады. Бұл мәселен, көкөніс қосылған балапан еті, сорпалық өнімдер қосылған микстер, езбе сорпалар (мәселен, асқабақ, картоп және сәбіз қосылған көкөніс крем сорпасы), тефтели, булама котлеттер және т. т. болуы мүмкін.

• Жемістер, жидектер мен көкөністер 1 жасар баланың мәзірінде міндетті түрде болуы тиіс. Оған қоса күнделікті!

Сәби рационын жаңа дәмдермен кеңейтуге қорықпаңыз — мәселен, ФрутоНяня «Алма, манго, йогурт» жеміс езбесінің дәмінтатып көріңіз! Тек есіңізде болсын, жаңа өнімдер жаңа мәзірді маманмен алдын ала келісе отырып, шай қасықтан бастан енгізеді. Бұл, айтпақшы, көкөністерге де қатысты. 12 айдан кейін сәби олардың кейбірінің дәмін езбе, сорпалар және жылумен өңделген гарнирлер түрінде және балғын күйінде татып көре алады.

• Сусындар. Алма, банан, шие, таңқурай, құлпынай, қарақат, мүкжидек, алмұрт… Мұнымен біз бәрін тізбелеп болған жоқпыз! Баланың жасына сәйкес келетін түрлі жемістерден, көкөністер мен жидектерден жасалған ФрутоНяня балалар шырындарын, балшырындарын, нәрсулар мен морстарын сәбиге батыл ұсыныңыз. Олар ағзаны қуат қорымен қамтамасыз етіп, тамақтануға пайдалы қосымша болады.

• Тәттілер. Бір жастан кейін баланың тағамында қосылған қанттың аздаған көлемі болуы мүмкін. Сәбиге пайдалы тәттілерді, мәселен, балалар мармеладын, дәнді-жемісті батондарды, жеңіл ФрутоПаффстар мен ФрутоНяня жүгері таяқшаларынұсынуға болады. Тәтті дәм оларға қосылған қантты емес, жемістер мен жидектердің табиғи қантын береді!*

• Балықты күніне 2-3 мәрте, аптасына 200 г-ға жуық беруге болады.

• Жұмыртқа. Сәбиге енді сарыуыз бен ақуыз беруге болады! Көптеген жағдайларда аптасына 2-3 тауық (не 4-6 бөдене) жұмыртқасы жеткілікті. Оларды тек бітеу пісіруге де, омлет пен суфле түрінде ұсынуға не оларды басқа балалар тағамына қосуға да болады.

• Май. 12 айлық баланың тамақтану нормасына сай бір тәуліктегі сары майдың көлемі —10-20 г-ға жуық. Өсімдік майының тәуліктік орташа көлемі 10-15 мл-ды құрайды. Бірақ, мұның әрі, әлбетте, жеке түрде.

1 жасар балаға әуелдегісінше нені жеуге беруге болмайды

1 жасар сәбидің мәзірі көптеген өнімдерді қамтиды, алайда оларды дұрыс дайындаған маңызды: балаларға әлі де қуырылған, қақталған, маринадталған және алауда дайындалған тағамдар беруге болмайды. Сондай-ақ:

• саңырауқұлақ;
• фастфуд;
• ащы тұздықтар мен дәмдеуіштер;
• шұжықтар мен ересектер сосискалары;
• уылдырық;
• ересектер шырындары мен газдалған сусындар;
• құрамында жасанды тағам қоспалары бар өнімдер (хош иістендіргіштер, жасанды түрде алынған бояуыштар);
• ересектер тәттілері (соның ішінде торттар мен бәліштер) тыйым салынған.

1 жасар баланың тамақтану режимі мен рационы

Бір жасар бала күніне қанша рет тамақ жеуі керек? 1 жасар баланың тамақтану режимі әуелдегісінше бес не алты мәрте болып қалады. Негізгі үш мәрте тамақтанудан (таңғы ас, түскі ас, кешкі ас) бөлек, сәбиді екі-үш мәрте әлдену (екінші таңғы ас, бесіндік, ұйықтар алдында әлдену) күтеді. Тамақтану арасындағы үзіліс сәбидің қарны ашып үлгеруі үшін 2,5-3 сағатқа жуық уақытты құрауы тиіс.

Бір жасар балаға тәулігіне ұсынылатын тағамның көлемі шамамен 1000-1200 мл-ді құрайды. Бұл ретте сыбағаның мөлшері әдетте бір ретте 200-ден 350 г-ға дейін өзгереді. Ол тамақтану санына (ол аз болған сайын, сыбаға көбірек) және күннің мезгіліне байланысты: әдетте, түскі аста сәбилер мәселен, таңертең бірінші тамақтандырғанға не бесіндікке қарағанда көбірек жейді.

Емшекпен емізу сақталған кезде не аралас тамақтандырғанда баланы тәулігіне бірнеше мәрте емізуге болады. Сәби емшекті тек ашығу сезімінен ғана емес, сондай-ақ тыныштану, демалу не анасының жанында болуы үшін сұрауы мүмкін. Ана сүті — ананың нағыз ғажайыбы! Жасанды тамақтанудағы балалар кешке тамақтанған кезде маман ұсынған сүт қоспасын ішуі мүмкін.

1 жасар және одан асқан баланың мәзірін дайындау туралы ұсынымдар

Тілімдерді сәбиге ұсыну ғана емес, беру де керек! Олар мәселен, алма, жүгері үлпектері мен таңқурай тілімдері қосылған ФрутоНяня сүтті мультидәнді ботқасы мен ФрутоНяня «Балапан, картоп, сәбіз» етті-өсімдік езбесінде (9 айдан бастап болады) бар.

1 жастағы сәбидің мәзірін дайындағанда тағы нені ескерген маңызды?

• Маманмен келісілген бір жасқа дейінгі қосымша тамақтандыруды енгізудің жеке кестесі мен бір жасқа толғаннан кейін режим мен рацион туралы ұсынымды сақтаңыз. 
• Егер сәби қандай да бір тағамнан бас тартса, тықпаламаңыз. Оны, мәселен, беру пішінін өзгертіп біраз уақыттан кейін қайта ұсыныңыз.
• Сәбиді шамадан артық тамақтандырмаңыз!
• Оған жасына сәйкес келмейтін ересектер тағамын беріп, алданбаңыз.
• Тамақтану арасындағы үзілістерде «үзбелемеңіз». Сәбидің ашығу сезімімен «танысуы» мен оған көңіл аударуды үйренгені маңызды.
• Баланың талғамын ескеріңіз. Оның да кейбір тағамдарды ұнатуға құқығы бар!
• Бала тағамы бар ашылған құтыларды тоңазытқышта тығындалған күйінде және егер қаптамадағы өнімнің бір бөлігі таза ас үй жабдығымен алынған, сіз тәрелкені қойып, баланы құтының тура өзінен тамақтандырмаған жағдайда ғана бір тәуліктен аспайтын мерзімде сақтауға болатынын есте сақтаңыз.
• Ақырында, әралуандылық туралы ұсынымдарды сақтауға және рационды теңгерімделген етіп жасауға тырысыңыз. Таңғы аста дәнді не сүтті тағам болды ма? Онда кешкі астың жақсы нұсқасы көкөніс болады.

Тамақтану мәдениетін де дамытыңыз — сәбиді қасықты дұрыс ұстауға, ыдыстан ішуге, тамақтың үзімдерін мұқият алуға үйретіңіз. Баланың өз ыдысы мен үстелдің басында не бала орындығында белгіленген орны болуы керек. Одан бөлек, тамақтанудан мультфильммен немесе тағы басқа нәрсемен алаңдатпаған жөн.

1 жастағы баланың бір аптаға арналған мәзірінің үлгісі

ФрутоНяня бала тағамының сарапшылары бір жасар баланың аптаның әр күніндегі рационы бар кестені әзірледі.

Әлбетте, бұл тек жуықтама мәзір. Оны қалайда маманның қатысуымен өз қалауыңызға және өзіңіздің 1 жасар балаңыздың денсаулығының жеке ерекшеліктеріне қарай бейімдеп алыңыз.